Blockchain rewolucja w transporcie

Adam Betka Marzec 24, 2019
2 people like this post
Blockchain rewolucja w transporcie

Transport jest dla światowej gospodarki niczym żyły i arterie dla zdrowego ciała. Tysiące firm, w których produkty zaopatrujemy się każdego dnia, operują skomplikowanym łańcuchem dystrybucji. Zapewnienie, że każdy produkt trafiający do klienta, będzie prezentował najwyższą jakość, a także dotrze na czas, staje się coraz to większym problemem. Rosnąca złożoność łańcuchów dostaw, a także inne liczne problemy, takie jak zagwarantowanie autentyczności produktu, sprawiają, że metody i rozwiązania wypracowane przez branżę transportową na przestrzeni wielu lat, zaczynają zawodzić.

Blockchain, choć kojarzony zazwyczaj z rynkiem finansowym, dzięki swoim szczególnym cechom, ma szansę rozwiązać wiele problemów z którymi zmaga, lub będzie zmagała się w niedalekiej przyszłości, branża transportowa.

Czym jest blockchain?

Blockchain to, mówiąc najogólniej, nowoczesna, zabezpieczona kryptograficznie, księga rachunkowa. Od tradycyjnych baz danych różni się tym, że dane zapisujemy na nim w nieco inny sposób. Dobrym przykładem jest tutaj właśnie łańcuch. Wyobraźmy sobie, że każda „paczka” danych którą zamierzamy wprowadzić do naszego systemu jest ogniwem łańcucha. Dane wprowadzamy poprzez dodawanie ogniw do głównego łańcucha, coraz bardziej go wydłużając. Nasz łańcuch zatem, powoli staje się coraz dłuższy.

Dzięki takiemu rozwiązaniu, mamy gwarancje, że wcześniej wprowadzone informacje są niemożliwe do zmiany, czy podrobienia. W przeciwnym wypadku musielibyśmy rozerwać i zniszczyć cały łańcuch!

Dane mogą być reprezentowane w przeróżny sposób. W przypadku Bitcoina lub innych kryptowalut są to zapisy transakcji dokonanych pomiędzy użytkownikami systemu Bitcoin z całego świata (tak, Bitcoin jest walutą, lecz również systemem w którym danej waluty się używa). Jednak kryptograficznie potwierdzone zapisy transakcji między użytkownikami to tylko jedna z opcji.

Blockchain ma sens

W odpowiednio skonstruowany blockchain jesteśmy w stanie wprowadzić informacje o fizycznych produktach które chcemy w naszej bazie danych śledzić np. żywność, czy nawet takie rzeczy jak wydarzenia (wydarzeniem może być na przykład czynność wykonana przez człowieka, której wykonanie z jakichś przyczyn powinno zostać udokumentowane).

Blockchain wyróżnia się od tradycyjnych scentralizowanych baz danych tym, że kopie wszystkich dokonanych w nim transakcji posiada wielu użytkowników. Użytkownikami w tym przypadku może być grupa banków chętnych do stworzenia wspólnego rejestru transakcji, ludzie wymieniający między sobą cyfrową walutę (tak jak to ma miejsce w przypadku Bitcoina), lub konsorcjum firm zajmujących się produkcją żywności, które są zoptymalizować swój biznes i być w stanie lepiej śledzić swoje produkty i to, co na bieżąco dzieje się z nimi w całym łańcuchu dystrybucji – od momentu jak wyruszą z fabryki, aż do czasu pojawienia się na stole konsumenta.

Pomimo że, blockchain znany jest przede wszystkim z zastosowania w walutach cyfrowych (po raz pierwszy pojawił się w Bitcoinie w 2009 roku), jego cechy okazują się być niesamowicie przydatne w rozwiązywaniu wielu innych problemów, gdyż zapewnia on bezpieczeństwo i niezmienialność danych, podnosząc tym samym zaufanie do wszystkich uczestników sieci. Dziś zajmiemy się jego zastosowaniem w łańcuchach dostaw.

Blockchain rewolucja w transporcie

Co składa się na tradycyjny łańcuch dostaw?

Wyobraźcie sobie, że jesteście właścicielami małego biznesu – osiedlowego sklepiku z owocami i warzywami. Waszym łańcuchem dystrybucji (oznacz to samo co łańcuch dostaw, z ang. supply chain) będą zatem wszystkie „transakcje”, wydarzenia i produkty które wchodzą w skład waszego biznesu.

Przykładowy łańcuch dostaw lokalnego sklepu z warzywami może wyglądać tak:

  1. Zakup żywności w większej hurtowni lub bezpośrednio u sadownika
  2. Przygotowanie jej do transportu
  3. Transport do miejsca docelowego
  4. Otrzymanie wszystkich produktów przez właściciela sklepiku
  5. Żywność trafia na sklepowe półki
  6. Klient dokonuje zakupu poszczególnych warzyw i owoców w waszym sklepiku

Jak widzicie, łańcuch dostaw małego sklepiku wydaje się nie być wielce skomplikowany. Na papierze wydaje się wręcz banalny. Okazuje się jednak, że nawet tak prosty łańcuch dostaw może tworzyć wiele problemów.

Przedsiębiorca musi zadbać, aby jego warzywa i owoce były najwyższej jakości, aby docierały do niego na czas oraz pochodziły od zaufanych sadowników. W każdym z wyżej wymienionych przeze mnie punktów dojść może do zaniechań, nadużyć, opóźnień czy w końcu jawnych oszustw ze strony sadownika lub osób zajmujących się transportem.

Problem zaufania

Właściciel sklepu bowiem, musi mieć pewność, że sadownik dostarcza określone w umowie produkty (nie różni się ich waga lub jakość), że firma transportowa zapewniła należyte warunki transportu (owoce nie były wystawione na nadmierne światło, przechowywane były określony czas i we właściwej temperaturze, przez co nie uległy zepsuciu).

Wykorzystanie odpowiedniego blockchainu optymalizuje ten proces, pilnując zaufania i dobrej woli każdej ze stron wchodzącej w skład łańcucha dostaw. Jeżeli dojdzie do opóźnień, bądź żywność będzie gorszej jakości niż to określa umowa, zaprogramowany wcześniej inteligentny kontrakt (Czym są SmartContracty) jest w stanie automatycznie nałożyć karę finansową na określoną stronę.

Jak widzicie, poziom skomplikowania i liczby procesów wchodzących w skład niezwykle prostego łańcucha dystrybucji może być przerażający. Wyobraźcie sobie więc, jak wiele czynników może zawieść w przypadku łańcuchów dostaw takich gigantów jak Walmart, czy UPS. Nic dziwnego, że te firmy również rozpoczęły prace nad wykorzystaniem blockchainu w swoich łańcuchach dostaw, a eksperci branży transportowej i firmy doradczo-analityczne są tego samego zdania, cytat od Deloitte:

“Wykorzystanie blockchainu w łańcuchach dostaw może pomóc zbierać dokładniejsze dane na temat ceny, daty, lokalizacji, jakości, certyfikatów i innych ważnych informacji. W skrócie, blockchain to coś więcej niż czysty hype.”

Jakie problemy rozwiązuje blockchain w transporcie?

  1. Potrzeba lepszej widoczności danych na temat wszystkiego co dzieje się w obrębie łańcucha dostaw.
  2. Konieczność dostosowania wszystkich oddziałów firmy do wspólnej i wydajnej współpracy.
  3. Potrzeba kontroli rosnących kosztów i opóźnień transportu.
  4. Budowanie kultury opartej na zapobieganiu problemów, a nie leczeniu ich.  

Potrzeba lepszej widoczności danych

Jak pokazują badania przeprowadzone w 2017 roku przez RiskMethods, 41% firm nadal bazuje w gromadzeniu danych na temat transakcji i produktów jedynie na Excelu. Zawrotne 69% natomiast, przyznaje, że nie posiadają pełnego wglądu do danych zbieranych w procesie ich własnego łańcucha dostaw, gdyż część z nich po prostu przepada, nie jest należycie gromadzona, bądź poszczególne jednostki zaangażowane w łańcuch dostaw nie udostępniają wszystkich ważnych dla przedsiębiorstwa danych. Taka sytuacja może to prowadzić do krytycznych dla biznesu problemów i dodatkowych kosztów.

Blockchain, wraz z wykorzystaniem takich technologii jak IoT i użycia sensorów do śledzenia fizycznych produktów (a następnie procedowania danych o nich do naszego rozproszonego rejestru – blockchainu) jest świetnym przykładem rozwiązania tego problemu.

Dzięki niemu, każda, nawet najmniejsza transakcja lub wydarzenie są zapisane i widoczne dla wszystkich posiadaczy kopii naszego rejestru (tak jak już wspominałem, poprzez transakcję mam na myśli wszelkie dane związane z produktem, np. wprowadzenie do sieci jego wagi, wydarzenia za to, mogą być np. transportem produktu z punku A do B, np. od sadownika do hurtowni, lub sklepu).

Wizualizacja danych i blockchain explorer

Za pomocą tzw. Blockchain Explorera, niezwykle prostego oprogramowania do sprawdzania wszystkich danych wprowadzonych do naszego blockchainu, mamy dostęp do każdej informacji wchodzącej w skład naszego łańcucha dostaw, nie ważne czy jest to temperatura składowania naszych warzyw podczas transportu, czy zatwierdzenie przez organy celne naszych stu kontenerów. Skala nie gra tutaj żadnej roli, liczy się to, że wszystko jest zapisane i łatwo dostępne.

Dane dostępne na blockchainie, w celu prostszego zrozumienia, mogą być wizualizowane. Takie funkcje zapewniają chociażby narzędzie dostępne w AMB-NET, blockchainie dla łańcuchów dostaw rozwijanym przez Ambrosus. Jeden obraz mówi czasem więcej niż setki stron transakcji. Spójrzcie jak to wygląda:

Blockchain rewolucja w transporcie

Konieczność dostosowania wszystkich oddziałów firmy do wspólnej i wydajnej współpracy

Tak jak pokazał to nasz przykład z osiedlowym sklepikiem, nawet prosty łańcuch dostaw może sprawiać wiele problemów, a jego uczestnicy nie zawsze muszą kierować się dobrymi praktykami. Do tego dochodzą masa ludzkich błędów, takich jak opóźnienia w transporcie. Właściwe dostosowanie wszystkich czynników wchodzących w skład łańcucha dystrybucji, do optymalnej współpracy, stanowi zatem kluczowe zadanie.

Do osiągnięcia tego celu potrzebne jest, aby każdy departament lub uczestnik, posiadał pełne i możliwe do zaufania informacje na temat łańcucha dostaw. Blockchain rozwiązuje ten problem, gdyż jego kopie posiadają wszyscy uczestnicy, jest siecią która sama w sobie ma wbudowane zaufanie, ponieważ każdy może sprawdzić wszystkie dane i ewentualnie wykryć nieuczciwe zachowanie jednej ze stron. Powoduje to więc, że od każdego uczestnika wymagana jest transparentność i uczciwość.

Gwarantując zatem, że wszystkie informacje są należycie zachowane i dostępne dla każdego departamentu, a także możliwe do zaufania przez wszystkie ze stron w łańcuchu dostaw, jesteśmy w stanie zapewnić najwyższą wydajność pracy.

Potrzeba kontroli rosnących kosztów i opóźnień transportu

Jak podaje McKinsey w swoim raporcie, ryzyko wynikające z możliwości rosnących kosztów i opóźnień transportu w łańcuchach dostaw wzrasta w ogromnym tempie. Im sieć dystrybucji staje się bardziej skomplikowana, im więcej firm, pośredników i fabryk wchodzi w jej skład, tym rośnie problem z zachowaniem określonych wcześniej kosztów, gdyż nagminnie pojawiają się wydarzenia, takie jak np. opóźnienia transportu, czy niezdatność produktu z powodu niewłaściwej produkcji bądź przechowywania.

Rosnące koszty wiążą się nie tylko z nieprzewidzianymi wydarzeniami w obrębie łańcucha dostaw, lecz również z poprzednim problemem – brakiem informacji. Jak zgrabnie określili to analitycy McKinsey, powstaje „dziura informacyjna”.

Spójrzmy na prosty przykład, czym taka dziura może grozić. Załóżmy, że dostawca posiada częściowe informacje na temat przeprowadzonej przez niego usługi, jaka jest przewóz produktów z hurtowni do sklepu. Co więcej, składuje je w prostym arkuszu kalkulacyjnym Excela. Dochodzi do sytuacji w której jego komputer ulega uszkodzeniu. Nie stanie się wiele krzywdy jeżeli posiadać będzie kopię zapasową. Co jednak, gdy takowej nie ma?

Obie strony są poszkodowane

W takiej sytuacji traci nie tylko poszkodowany dostawca, od którego właściciel sklepu nie jest chętny odebrać niezweryfikowanych produktów, lecz również sam przedsiębiorca, pozostawiony bez towaru do wyłożenia w sklepie.

Przyjrzyjmy się innej sytuacji. Załóżmy, że dostawca przechowywał wszystkie potrzebne dane na zwykłej usłudze chmury. W takim wypadku dojść może do kilku groźnych sytuacji.

  1. A) Z powodu awarii scentralizowanych serwerów dostawca traci chwilowy, bądź całkowity dostęp do zapisanych danych.
  2. B) Dostęp do danych zostaje zatracony z powodu zwykłego zgubienia/zapomnienia hasła, złośliwego oprogramowania, lub innego błędu ludzkiego.

W obu przypadkach dochodzi do utraty kluczowych informacji, bez których cały łańcuch dostaw nie może dalej funkcjonować.

Blockchain rozwiązuje ten problem, gdyż raz wprowadzone informacje, zostają zapisane u wszystkich posiadaczy jego kopii, w czasie rzeczywistym. Gdy więc krytyczne dane zostaną utracone przez jedną z jednostek, łańcuch może dalej funkcjonować, gdyż wszyscy inni uczestnicy je posiadają. Co więcej, jednostka jest w stanie odtworzyć utracone wcześniej dane, synchronizując swoją kopie blockchainu z resztą.

Dzięki temu koszty spowodowane utraceniem danych nie rosną oraz nie dochodzi do opóźnienia ze strony dostawcy.  

Blockchain rewolucja w transporcie

Budowanie kultury opartej na zapobieganiu problemów, a nie leczeniu ich

Globalny charakter blockchainu, jego dostępność dla wszystkich podmiotów wchodzących w skład określonego łańcucha dostaw sprawiają, że jesteśmy w stanie odnajdywać i reagować na określone problemy zanim w ogóle się pojawią, lub zaczną stanowić poważne zagrożenie.

Prostym przykładem będzie tutaj sytuacja w której, w czasie transportu, nasze warzywa i owoce przechowywane są niewłaściwej temperaturze. Dzięki temu, że dane transmitowane są do wszystkich posiadaczy kopii blockchainu w czasie rzeczywistym, jesteśmy w stanie przeciwdziałać, podejmując następujące kroki:

  1. Poinformować firmę transportową o niewłaściwym przechowywaniu (być może doszło do usterki technicznej) w celu naprawienia błędu i zapewnienia odpowiedniej temperatury składowania naszym produktom
  2. Jednocześnie, inny departament w obrębie tej samej firmy, dysponując taką informacją w odpowiednio szybkim czasie, jest w stanie przystąpić do pozyskania potrzebnych produktów od innego hurtownika, gdyby doszło do zepsucia żywności z powodu złej temperatury składowania
  3. Na koniec, przedsiębiorca dostaje jasną informacje, że firma transportowa z usług której korzysta (bądź pracownicy odpowiedzialni za transport jeśli dzieje się to w obrębie jednego przedsiębiorstwa) jest niegodna zaufania, stosuje nieodpowiednie praktyki, nie dokładając należytych starań do wykonywanej usługi transportu i należy ją zmienić (jeżeli oczywiście powodem nie był problem techniczny)

Blockchain jest więc nie tylko strażnikiem zaufania, uczciwości i dobrych praktyk w obrębie łańcucha dostaw, lecz również zapobiega licznym problemom w nim występujących, zanim z ich powodów pojawią się dodatkowe koszty i opóźnienia.

Podsumowanie

  1. Blockchain, wraz z wykorzystaniem takich technologii jak IoT i użycia sensorów do śledzenia fizycznych produktów rozwiązuje problem „dziury informacji”.
  2. Odpowiednie wykorzystanie blockchainu optymalizuje procesy w obrębie łańcucha dostaw.
  3. Blockchain zapobiega utracie danych poprzez jednego z uczestników łańcucha dostaw.
  4. Blockchain zmniejsza ryzyko i koszty, dając dostęp do narzędzi, dzięki którym większość pojawiających się problemów rozwiązujemy od razu.

Jeżeli spodobał się Wam artykuł, nie zapomnijcie podzielić się nim ze znajomymi i dołączyć do naszej grupy dyskusyjnej na Telegramie: https://t.me/ambrosuspoland

Przejrzyjcie również inne materiały na naszym polskim blogu! “Blockchain rozwiązuje problem polskich leków.”

Jeżeli jako przedsiębiorca lub firma jesteś zainteresowany implementacją systemu Ambrosus w swoim łańcuchu dostaw, odwiedź naszą stronę: https://ambrosus.com/

Bądź skontaktuj się z polskim przedstawicielem Ambrosus:
adambetka@ambrosus.pl

Przypisy:

https://azurecomcdn.azureedge.net/cvt-373deb4db36c2a23cfd34505aeb3a8a2bdcafa346bb1fad733dbff17a6a5103a/mediahandler/files/resourcefiles/how-blockchain-will-transform-modern-supply-chain/how-blockchain-will-transform-modern-supply-chain.pdf

https://www.mckinsey.com/business-functions/operations/our-insights/the-challenges-ahead-for-supply-chains-mckinsey-global-survey-results#0

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0019850117303255

https://www.logisticstechoutlook.com/news/modern-supply-chain-with-blockchain-technology-nid-402.html

https://www.cnbc.com/2017/11/07/ups-dives-into-blockchain-technology.html

Category: Blockchain, Technologia
  • 0
  • 636
Adam Betka

Cześć, jestem Adam. Fascynuje się kryptowalutami i technologią z nimi związaną. Na moim blogu znajdziecie wiele ciekawych artykułów na temat Bitcoina, altcoinów, blockchaina i innych cudów na kiju.

Leave your comment